Tăng cường đối thoại, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp
Đối thoại giữa chính quyền và doanh nghiệp không chỉ là dịp trao đổi thông tin mà còn là kênh quan trọng để nhận diện những vướng mắc trong thực tiễn, nâng cao hiệu quả điều hành và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Khi kiến nghị của doanh nghiệp được lắng nghe, hướng dẫn và xử lý kịp thời, những khó khăn phát sinh có thể được giải quyết ngay từ cơ sở, góp phần tiết kiệm thời gian, chi phí và tạo điều kiện để hoạt động sản xuất, kinh doanh duy trì ổn định.
Trong bối cảnh kinh tế tư nhân ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và huy động nguồn lực xã hội, xây dựng mối quan hệ giữa chính quyền với doanh nghiệp trên tinh thần cởi mở, bình đẳng, minh bạch và đồng hành là yêu cầu cần thiết. Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân xác định yêu cầu tạo dựng môi trường kinh doanh thông thoáng, minh bạch, ổn định; bảo đảm quyền tự do kinh doanh, quyền cạnh tranh bình đẳng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, doanh nhân. Cụ thể hóa chủ trương này, Nghị quyết số 138/NQ-CP ngày 16/5/2025 của Chính phủ ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW, trong đó nhấn mạnh việc đổi mới tư duy, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị và xây dựng mối quan hệ giữa chính quyền với doanh nghiệp theo hướng cởi mở, thân thiện, đồng hành, kiến tạo phát triển.
Đối thoại phải xuất phát từ khó khăn thực tế
Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp và hộ kinh doanh có thể gặp nhiều vấn đề cần được cơ quan nhà nước hướng dẫn, giải đáp. Đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh, những vướng mắc thường liên quan đến thủ tục hành chính, đăng ký kinh doanh, địa điểm sản xuất, mặt bằng, đất đai, xây dựng, bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy, lao động, bảo hiểm, thuế hoặc việc tiếp cận thông tin về các chương trình hỗ trợ. Mỗi lĩnh vực có quy định và cơ quan giải quyết riêng, vì vậy, việc xác định đúng nội dung, đúng thẩm quyền ngay từ đầu có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả xử lý kiến nghị.
Không phải khó khăn nào của doanh nghiệp cũng có thể được giải quyết ngay tại cấp xã. Có những vấn đề thuộc thẩm quyền của chính quyền cấp xã; có những nội dung cần cơ quan chuyên môn cấp tỉnh hoặc cơ quan nhà nước khác xem xét. Do đó, yêu cầu đặt ra là phải tiếp nhận đầy đủ, phân loại rõ ràng, hướng dẫn đúng địa chỉ và phối hợp xử lý theo thẩm quyền, tránh để doanh nghiệp phải đi lại nhiều lần hoặc gửi kiến nghị qua nhiều đầu mối mà vẫn chưa biết cơ quan nào chịu trách nhiệm giải quyết.
Đối thoại cần tập trung vào những vấn đề cụ thể, thiết thực, xuất phát từ hoạt động sản xuất, kinh doanh và những khó khăn mà doanh nghiệp đang gặp phải. Thông qua trao đổi trực tiếp, cơ quan chức năng có thể làm rõ nguyên nhân của vướng mắc, tiếp nhận tài liệu liên quan, giải thích quy định pháp luật và hướng dẫn các bước thực hiện. Đối với những vấn đề có nhiều cách hiểu hoặc liên quan đến nhiều lĩnh vực, việc phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn sẽ giúp nâng cao tính thống nhất trong hướng dẫn, hạn chế tình trạng doanh nghiệp nhận được những câu trả lời khác nhau.
Một cuộc đối thoại hiệu quả không được đánh giá bằng số lượng cuộc họp hay số ý kiến được ghi nhận, mà quan trọng hơn là những vấn đề nào đã được làm rõ, kiến nghị nào đã được giải quyết, nội dung nào cần tiếp tục phối hợp và doanh nghiệp đã nhận được thông tin phản hồi hay chưa. Vì vậy, sau đối thoại cần có sự theo dõi, đôn đốc và thông tin kết quả xử lý, bảo đảm những ý kiến chính đáng không dừng lại ở việc ghi nhận trên biên bản.
Nâng cao trách nhiệm tiếp nhận và giải quyết kiến nghị
Để hoạt động đối thoại mang lại hiệu quả thực chất, trước hết cần duy trì các kênh tiếp nhận thông tin thuận tiện, công khai và dễ tiếp cận đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Bên cạnh các cuộc gặp trực tiếp, cơ quan nhà nước có thể tiếp nhận kiến nghị thông qua bộ phận tiếp nhận và trả kết quả, cổng thông tin điện tử, địa chỉ liên hệ công khai hoặc các hình thức phù hợp khác theo quy định.
Khi tiếp nhận phản ánh, kiến nghị, cần làm rõ nội dung doanh nghiệp đề nghị giải quyết, lĩnh vực liên quan, tài liệu cần thiết và cơ quan có thẩm quyền xử lý. Những vấn đề thuộc thẩm quyền cần được xem xét, giải quyết theo trình tự, thủ tục và thời hạn quy định. Đối với nội dung chưa đủ thông tin, cần hướng dẫn cụ thể để doanh nghiệp bổ sung. Với những vấn đề vượt thẩm quyền, cơ quan tiếp nhận cần hướng dẫn hoặc chuyển kiến nghị đến cơ quan có trách nhiệm theo quy định, đồng thời thông tin rõ cho doanh nghiệp về hướng xử lý, tránh để doanh nghiệp phải tự tìm kiếm đầu mối.
Trong quá trình giải quyết, việc công khai thông tin và phản hồi rõ ràng có ý nghĩa quan trọng. Doanh nghiệp cần biết kiến nghị của mình đã được tiếp nhận hay chưa, cần bổ sung những gì, cơ quan nào đang xem xét và kết quả xử lý như thế nào. Những nội dung chưa thể giải quyết ngay cần được giải thích rõ nguyên nhân, căn cứ pháp lý và hướng xử lý tiếp theo trong phạm vi trách nhiệm của cơ quan liên quan. Cách làm này không chỉ nâng cao trách nhiệm giải trình mà còn giúp doanh nghiệp chủ động sắp xếp kế hoạch sản xuất, kinh doanh.
Cùng với đó, cần chú trọng rà soát những vướng mắc lặp lại nhiều lần để nhận diện bất cập trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính hoặc trong việc tiếp cận thông tin chính sách. Nếu nguyên nhân xuất phát từ việc hướng dẫn chưa rõ, cần thống nhất cách hướng dẫn; nếu liên quan đến quy trình xử lý, cần xem xét khả năng cải tiến trong phạm vi thẩm quyền; nếu phát sinh từ quy định chưa phù hợp, cần tổng hợp, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu, sửa đổi. Việc giải quyết từng trường hợp cụ thể cần đi đôi với khắc phục nguyên nhân chung, qua đó hạn chế tình trạng cùng một vướng mắc tiếp tục phát sinh ở nhiều doanh nghiệp.
Cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh
Bên cạnh đối thoại trực tiếp, cải cách thủ tục hành chính là giải pháp quan trọng để giảm thời gian và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Các thủ tục liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh cần được hướng dẫn rõ ràng, công khai thành phần hồ sơ, trình tự thực hiện, thời hạn giải quyết, phí và lệ phí nếu có, cũng như cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận. Việc hướng dẫn đầy đủ ngay từ đầu giúp doanh nghiệp hạn chế tình trạng chuẩn bị hồ sơ nhiều lần hoặc phải bổ sung do chưa nắm rõ yêu cầu.
Đối với những thủ tục đủ điều kiện thực hiện trực tuyến, doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần được hướng dẫn cách tra cứu thông tin, nộp hồ sơ, theo dõi tiến độ và nhận kết quả trên hệ thống theo quy định. Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ giúp tiết kiệm thời gian đi lại mà còn góp phần tăng tính minh bạch, thuận tiện trong quá trình giải quyết công việc. Tuy nhiên, hướng dẫn trực tuyến cần đi kèm thông tin dễ hiểu, chính xác và đầu mối hỗ trợ khi người sử dụng gặp khó khăn.
Chính quyền cũng cần quan tâm phổ biến kịp thời những quy định mới có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Thông tin tuyên truyền cần nêu rõ văn bản ban hành, thời điểm có hiệu lực, đối tượng áp dụng, những nội dung cần lưu ý và nguồn tra cứu chính thức. Đối với chính sách hỗ trợ, cần phân biệt rõ điều kiện được hưởng, hồ sơ, cơ quan tiếp nhận và cách thức thực hiện; không để doanh nghiệp hiểu rằng mọi cơ sở đều đương nhiên đủ điều kiện nhận hỗ trợ khi chưa đáp ứng các yêu cầu theo quy định.
Đối với những vấn đề liên quan đến đất đai, xây dựng, môi trường, phòng cháy, chữa cháy, thuế hoặc lao động, việc hướng dẫn phải căn cứ vào quy định của từng lĩnh vực và thẩm quyền của cơ quan liên quan. Cán bộ tiếp nhận không nên đưa ra cam kết vượt thẩm quyền hoặc hướng dẫn dựa trên thông tin chưa được kiểm chứng. Khi cần thiết, phải phối hợp với cơ quan chuyên môn để bảo đảm doanh nghiệp nhận được câu trả lời có căn cứ và thống nhất.
Chính quyền đồng hành, doanh nghiệp chủ động hợp tác
Đối với xã Quang Hưng, tăng cường đối thoại và nắm bắt tình hình hoạt động của doanh nghiệp, hộ kinh doanh trên địa bàn cần được xem là một nội dung thiết thực trong công tác phục vụ người dân và cộng đồng sản xuất, kinh doanh. Việc trao đổi thường xuyên giúp chính quyền hiểu rõ hơn những thuận lợi, khó khăn trong hoạt động của các cơ sở; đồng thời kịp thời phổ biến quy định mới, hướng dẫn thực hiện thủ tục và tiếp nhận những vấn đề cần phối hợp giải quyết.
Từ thực tế phát sinh, xã có thể rà soát các nhóm vấn đề doanh nghiệp, hộ kinh doanh thường quan tâm để lựa chọn nội dung trao đổi phù hợp. Những kiến nghị liên quan đến thủ tục thuộc thẩm quyền cấp xã cần được hướng dẫn và giải quyết đúng quy định. Với các vấn đề cần cơ quan cấp trên hoặc cơ quan chuyên môn xem xét, cần tổng hợp đầy đủ thông tin, phối hợp hoặc chuyển đến đúng cơ quan có thẩm quyền. Việc theo dõi kết quả và phản hồi cho doanh nghiệp cần được chú trọng để bảo đảm quá trình xử lý có đầu mối, có thông tin rõ ràng.
Cùng với trách nhiệm của chính quyền, doanh nghiệp và hộ kinh doanh cũng cần chủ động cung cấp thông tin trung thực, chuẩn bị hồ sơ liên quan và phản ánh rõ nội dung cần giải đáp. Khi gửi kiến nghị, nên nêu cụ thể khó khăn đang gặp phải, quá trình đã thực hiện, kết quả xử lý trước đó nếu có và nội dung đề nghị cơ quan nhà nước xem xét. Việc trao đổi trên tinh thần hợp tác, tôn trọng pháp luật sẽ giúp các bên xác định đúng vấn đề và rút ngắn thời gian tìm phương án giải quyết phù hợp.
Doanh nghiệp cũng cần chủ động cập nhật quy định pháp luật, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về thuế, lao động, bảo hiểm, môi trường và các yêu cầu khác tương ứng với lĩnh vực hoạt động. Đối với những nội dung chưa rõ, cần tìm hiểu từ nguồn chính thức hoặc liên hệ cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn, không nên chỉ dựa vào thông tin truyền miệng hoặc các nội dung chưa xác định được nguồn gốc.
Xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi là trách nhiệm chung của chính quyền, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan. Trong đó, đối thoại thực chất là cầu nối giúp chính quyền hiểu doanh nghiệp hơn, doanh nghiệp hiểu rõ quy định và trách nhiệm của mình hơn, đồng thời tạo cơ sở để xử lý những bất cập nảy sinh từ thực tiễn. Khi kiến nghị được tiếp nhận đúng địa chỉ, giải quyết đúng thẩm quyền, phản hồi rõ ràng và theo dõi đến kết quả, niềm tin giữa chính quyền với doanh nghiệp sẽ được củng cố. Đây cũng là nền tảng để thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh ổn định, phát huy nguồn lực kinh tế tư nhân và đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
