PHÒNG, CHỐNG BỆNH DO VI RÚT HANTA
Theo thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới, vào đầu tháng 5 năm 2026 đã ghi nhận một chùm ca viêm đường hô hấp cấp tính nặng trên một tàu du lịch có hành trình từ Argentina qua khu vực Nam Đại Tây Dương. Tính đến ngày 04/5/2026, đã có 7 trường hợp mắc bệnh, trong đó 2 ca được xác nhận nhiễm Hantavirus infection, 5 ca nghi ngờ; đáng chú ý có 3 trường hợp tử vong, 1 ca nguy kịch và 3 trường hợp triệu chứng nhẹ.
Trước tình hình trên, Cục Phòng bệnh đã ban hành công văn số 662 ngày 05/5/2026 nhằm cung cấp thông tin và hướng dẫn người dân chủ động phòng, chống dịch bệnh, tránh hoang mang nhưng cũng không chủ quan.
Bệnh do vi rút Hanta là bệnh truyền nhiễm cấp tính, lây từ động vật gặm nhấm, đặc biệt là chuột, sang người. Vi rút này có thể gây ra các bệnh cảnh nghiêm trọng như hội chứng phổi do Hanta hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận. Bệnh thường diễn biến nhanh, với các biểu hiện nguy hiểm như khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và có thể dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời.
Hiện nay, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với bệnh do vi rút Hanta. Việc điều trị chủ yếu là theo dõi sát, chăm sóc hỗ trợ và hồi sức tích cực tại các cơ sở y tế.
Về đường lây truyền, bệnh chủ yếu lây sang người khi tiếp xúc với nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chuột nhiễm bệnh. Đặc biệt, trong quá trình quét dọn nhà cửa, kho bãi, nơi có chuột trú ngụ, các chất thải khô của chuột có thể phát tán thành bụi nhỏ trong không khí. Khi con người hít phải các hạt bụi này sẽ có nguy cơ nhiễm bệnh. Lây truyền từ người sang người là rất hiếm nhưng vẫn có thể xảy ra.
Thời gian ủ bệnh thường từ 2 đến 4 tuần, có thể kéo dài tới 8 tuần. Các triệu chứng ban đầu gồm sốt, ớn lạnh, đau đầu, đau cơ, buồn nôn, tiêu chảy. Sau đó, bệnh có thể tiến triển nặng với biểu hiện ho, tức ngực, khó thở, mệt lả và tụt huyết áp.
Hiện nay, Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc bệnh do vi rút Hanta trên người. Tuy nhiên, do chuột là loài phổ biến trong môi trường sống, nguy cơ lây nhiễm vẫn tiềm ẩn nếu không có biện pháp phòng ngừa hiệu quả.
Để chủ động phòng, chống bệnh, ngành y tế khuyến cáo người dân thực hiện tốt các biện pháp sau:
- Không tiếp xúc trực tiếp với chuột sống, chuột chết, phân, nước tiểu hoặc ổ chuột.
- Khi dọn dẹp khu vực có dấu vết của chuột, cần mở cửa thông thoáng, đeo khẩu trang và găng tay; phun ẩm khu vực bằng dung dịch khử khuẩn trước khi lau dọn. Không quét khô hoặc dùng máy hút bụi để tránh phát tán mầm bệnh.
- Rửa tay bằng xà phòng sau khi vệ sinh, xử lý rác hoặc tiếp xúc với khu vực có nguy cơ.
- Thực hiện các biện pháp diệt chuột, bịt kín khe hở trong nhà; bảo quản thực phẩm trong dụng cụ kín; thu gom rác thải hàng ngày để không thu hút chuột.
- Khi có dấu hiệu nghi ngờ như sốt, đau đầu, đau cơ, buồn nôn, tiêu chảy sau khi tiếp xúc với chuột hoặc môi trường có chuột, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời, đồng thời thông báo rõ yếu tố tiếp xúc.
Mặc dù bệnh do vi rút Hanta chưa xuất hiện tại nước ta, nhưng mỗi người dân cần nâng cao ý thức phòng bệnh, chủ động kiểm soát các yếu tố nguy cơ từ chuột để bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng./.
