PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG – ĐỪNG ĐỂ MỘT HÀNH VI NHỎ TRỞ THÀNH TỔN THƯƠNG LỚN

Trường học là nơi các em học sinh được học tập, vui chơi, rèn luyện và hình thành nhân cách. Ở đó, mỗi học sinh đều có quyền được tôn trọng, được bảo vệ và được học tập trong một môi trường an toàn, lành mạnh.

Thế nhưng, bạo lực học đường vẫn có thể xảy ra dưới nhiều hình thức khác nhau. Đáng nói là không phải hành vi bạo lực nào cũng bắt đầu bằng một cú đánh. Có những tổn thương bắt đầu từ một câu nói xúc phạm, một lời chế giễu, một lần cố tình làm nhục bạn trước tập thể, hay những hình ảnh, video được đưa lên mạng xã hội để cười cợt, bôi nhọ người khác.

Bạo lực học đường có thể là hành vi cố ý gây tổn hại về thể chất hoặc tinh thần cho học sinh; là những hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm, đe dọa, bắt nạt, cô lập hoặc làm cho một học sinh cảm thấy sợ hãi, bị tổn thương và không còn cảm thấy an toàn khi đến trường.

Đối với học sinh, danh dự và nhân phẩm là điều rất đáng được trân trọng. Vì vậy, không thể coi việc gọi bạn bằng những biệt danh mang tính miệt thị, chê bai ngoại hình, hoàn cảnh gia đình, kết quả học tập hay những đặc điểm riêng của bạn là “chỉ đùa thôi”.

Một câu nói được người nói cho rằng “không có gì nghiêm trọng” có thể lại trở thành nỗi ám ảnh đối với người nghe.

Khi một học sinh thường xuyên bị chế giễu, xúc phạm hoặc bêu xấu trước bạn bè, các em có thể cảm thấy xấu hổ, tự ti, thu mình, mất niềm tin vào những người xung quanh. Đặc biệt, nếu những lời xúc phạm tiếp tục được đăng tải, bình luận và chia sẻ trên mạng xã hội, tổn thương ấy có thể lan rộng và kéo dài ngay cả khi học sinh đã rời khỏi lớp học.

Một hình ảnh bị chụp lén, một đoạn video bị phát tán, một bài đăng nhằm chế giễu hay một bình luận ác ý đều có thể khiến một học sinh phải chịu áp lực rất lớn.

Bên cạnh việc xúc phạm danh dự, nhân phẩm, những hành vi cố ý gây tổn hại về thể chất cũng là biểu hiện rõ ràng của bạo lực học đường.

Đó có thể là đánh, đá, đấm, xô đẩy, kéo tóc, gây thương tích hoặc sử dụng các vật dụng để tấn công bạn. Nhưng dù dưới bất kỳ hình thức nào, việc cố ý gây tổn hại đến sức khỏe của người khác đều không thể được xem là cách giải quyết mâu thuẫn bình thường.

Điều đáng lo ngại là một vụ xô xát có thể bắt đầu từ một mâu thuẫn rất nhỏ nhưng hậu quả lại không hề nhỏ. Một cú đánh có thể gây thương tích. Một hành động quá khích có thể khiến người khác phải điều trị, nghỉ học, ảnh hưởng đến sức khỏe và tinh thần. Nghiêm trọng hơn, hành vi bạo lực có thể dẫn đến những hậu quả mà người gây ra không thể lường trước.

Không chỉ thể chất, sức khỏe tinh thần của học sinh cũng cần được bảo vệ.

Một học sinh thường xuyên bị bắt nạt, đe dọa, cô lập hoặc xúc phạm có thể luôn sống trong tâm trạng lo sợ, căng thẳng. Các em có thể không muốn đến trường, không muốn giao tiếp, kết quả học tập giảm sút và dần mất niềm tin vào bạn bè.

Đây chính là điều chúng ta cần nhìn nhận một cách nghiêm túc: bạo lực học đường không kết thúc khi một trận đánh kết thúc. Những tổn thương về thể chất có thể cần thời gian để hồi phục, nhưng tổn thương về tinh thần và danh dự đôi khi còn kéo dài hơn rất nhiều.

Vì vậy, mỗi học sinh cần hiểu rằng mình không có quyền xúc phạm, làm nhục hay cố ý gây tổn hại đến người khác chỉ vì mâu thuẫn, tức giận hoặc muốn thể hiện bản thân.

Khi xảy ra bất đồng với bạn bè, hãy bình tĩnh trao đổi, lắng nghe và tìm cách giải quyết bằng lời nói. Nếu không thể tự giải quyết, hãy tìm đến thầy cô, cha mẹ hoặc người có trách nhiệm để được giúp đỡ.

Đừng dùng bạo lực để giải quyết bạo lực.

Đừng biến sự tức giận nhất thời thành một hành động mà sau đó phải hối tiếc.

Đối với những học sinh chứng kiến bạn bị bắt nạt hoặc bị xúc phạm, đừng cổ vũ, đừng quay phim, đừng chia sẻ hình ảnh và video về vụ việc lên mạng xã hội. Sự im lặng hoặc cổ vũ của người xung quanh đôi khi có thể khiến người bị bắt nạt cảm thấy cô độc hơn, còn hành động chia sẻ có thể khiến tổn thương của bạn mình tiếp tục lan rộng.

Mỗi học sinh cũng cần biết bảo vệ chính mình. Khi bị đe dọa, xúc phạm hoặc có nguy cơ bị bạo lực, hãy mạnh dạn tìm kiếm sự hỗ trợ từ thầy cô, gia đình và những người có trách nhiệm. Không nên chịu đựng một mình hoặc tự giải quyết bằng cách trả đũa.

Kính thưa quý vị và các bạn!

Phòng, chống bạo lực học đường không chỉ là ngăn chặn những vụ đánh nhau. Đó còn là bảo vệ danh dự, nhân phẩm, sức khỏe và sự an toàn về tinh thần của mỗi học sinh.

Một môi trường học đường văn minh không phải là nơi không bao giờ xảy ra mâu thuẫn, mà là nơi mỗi mâu thuẫn được giải quyết bằng sự tôn trọng, cảm thông và trách nhiệm.

Hãy nhớ rằng: không ai có quyền làm nhục người khác để mua vui; không ai có quyền dùng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn; và không ai nên đứng ngoài khi chứng kiến một người bạn đang bị tổn thương.

Hãy bắt đầu từ những điều rất đơn giản: không xúc phạm bạn bè, không bắt nạt, không đe dọa, không cố ý gây tổn hại về thể chất và tinh thần cho người khác; biết lên tiếng khi thấy hành vi bạo lực và biết tìm kiếm sự giúp đỡ khi chính mình trở thành nạn nhân.

Bởi mỗi lời nói tử tế có thể giúp một người cảm thấy được tôn trọng. Mỗi hành động đúng lúc có thể ngăn một vụ việc đáng tiếc. Và mỗi học sinh biết tôn trọng người khác chính là góp phần xây dựng một ngôi trường an toàn, thân thiện và không có bạo lực.