KỶ NIỆM 72 NĂM CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ (07/5/1954 – 07/5/2026)
Chiến thắng Điện Biên Phủ là một trong những mốc son chói lọi nhất trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam. Sau 56 ngày đêm chiến đấu anh dũng, quân và dân ta đã đập tan tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương của thực dân Pháp, làm nên chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Đây không chỉ là thắng lợi quân sự mang ý nghĩa quyết định kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp mà còn là biểu tượng sáng ngời của tinh thần yêu nước, ý chí độc lập và sức mạnh đại đoàn kết dân tộc Việt Nam.
Sau thất bại liên tiếp trên chiến trường Đông Dương, thực dân Pháp với sự hậu thuẫn của Mỹ đã đề ra Kế hoạch Nava nhằm xoay chuyển cục diện chiến tranh trong vòng 18 tháng. Trong kế hoạch ấy, Điện Biên Phủ được xây dựng thành tập đoàn cứ điểm quân sự mạnh nhất Đông Dương với hàng chục cứ điểm kiên cố, hệ thống hầm hào, sân bay và nhiều loại vũ khí hiện đại. Pháp tin rằng đây sẽ là “pháo đài bất khả xâm phạm”, có thể nghiền nát chủ lực của quân đội Việt Minh nếu ta tấn công. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bộ Chỉ huy chiến dịch do Đại tướng Võ Nguyên Giáp đứng đầu đã quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ với quyết tâm tiêu diệt toàn bộ tập đoàn cứ điểm này.
Một trong những quyết định quan trọng nhất của chiến dịch là việc thay đổi phương châm tác chiến từ “đánh nhanh thắng nhanh” sang “đánh chắc tiến chắc”. Quyết định ấy thể hiện tầm nhìn chiến lược và sự thận trọng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, giúp quân ta giữ vững lực lượng, từng bước siết chặt vòng vây và đi đến thắng lợi cuối cùng.
Chiến dịch Điện Biên Phủ diễn ra trong ba đợt tấn công lớn.
Đợt thứ nhất bắt đầu từ ngày 13/3/1954. Quân ta đồng loạt tiến công các cứ điểm phía Bắc như Him Lam, Độc Lập và Bản Kéo. Trận mở màn tại Him Lam diễn ra vô cùng ác liệt nhưng chỉ sau vài giờ chiến đấu, quân ta đã tiêu diệt hoàn toàn cứ điểm này. Tiếp đó, cứ điểm Độc Lập bị đánh chiếm, quân Pháp ở Bản Kéo phải đầu hàng. Ngay trong những ngày đầu tiên, hệ thống phòng thủ vòng ngoài của địch đã bị phá vỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho quân ta tiến sâu vào trung tâm tập đoàn cứ điểm.
Đợt thứ hai, từ ngày 30/3 đến 30/4/1954, là giai đoạn chiến đấu ác liệt và cam go nhất. Quân ta tiến công vào các cao điểm phía Đông như C1, D1, E1 và đặc biệt là đồi A1 – vị trí then chốt bảo vệ trung tâm Mường Thanh. Cuộc chiến giành giật từng tấc đất diễn ra vô cùng quyết liệt. Có những chiến sĩ đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng để giữ trận địa. Đồi A1 trở thành biểu tượng cho ý chí quyết chiến quyết thắng của quân đội Việt Nam. Sau nhiều ngày đêm chiến đấu gian khổ, quân ta đã làm chủ phần lớn các cao điểm quan trọng, khống chế sân bay Mường Thanh và cắt đứt nguồn tiếp viện của địch.
Đợt tổng công kích cuối cùng diễn ra từ ngày 1/5 đến ngày 7/5/1954. Sau khi đánh chiếm các cứ điểm còn lại, chiều ngày 7/5/1954, quân ta tiến vào sở chỉ huy của tướng De Castries. Lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” tung bay trên nóc hầm chỉ huy báo hiệu chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng. Hơn 16.000 quân địch bị tiêu diệt và bắt sống, toàn bộ tập đoàn cứ điểm bị xóa sổ.
Chiến thắng Điện Biên Phủ có ý nghĩa lịch sử vô cùng to lớn. Trước hết, chiến thắng đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp kéo dài suốt 9 năm, buộc Pháp phải ký Hiệp định Genève năm 1954, công nhận độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam. Đồng thời, chiến thắng còn cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở nhiều nước thuộc địa trên thế giới, đặc biệt tại châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại, một dân tộc thuộc địa nhỏ yếu đánh bại quân đội của một cường quốc thực dân hùng mạnh bằng sức mạnh của chiến tranh nhân dân.
72 năm đã trôi qua nhưng âm hưởng hào hùng của chiến thắng Điện Biên Phủ vẫn còn vang vọng mãi trong lòng dân tộc Việt Nam. Chiến thắng ấy nhắc nhở các thế hệ hôm nay và mai sau phải biết trân trọng hòa bình, độc lập, phát huy tinh thần yêu nước, đoàn kết và ý chí vươn lên xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh. Điện Biên Phủ không chỉ là một chiến thắng quân sự mà còn là biểu tượng của bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng tự do của dân tộc Việt Nam anh hùng.
